Kleding
Op deze pagina vindt u informatie over dierenleed veroorzakende producten die in kleding worden gebruikt, zoals bont, leer/suède, dons, zijde en wol. De diervriendelijke alternatieven staan erbij.
Bont
Alhoewel het dragen van bont sinds de jaren tachtig vrijwel niet meer wordt geaccepteerd door een groot deel van de bevolking, keert het helaas weer langzaam terug in het hedendaagse modebeeld. Met termen als ‘verantwoord bont', ‘hergebruik', ‘restproduct' en ‘natuurregulatie' probeert de bontindustrie deze vorm van dierenmishandeling te rechtvaardigen. Maar deze termen zijn niets dan misleidende en verhullende woorden, die de aandacht van de consument proberen af te leiden van onaanvaardbaar dierenleed.
Bont is een luxeproduct dat het daardoor ontstane dierenleed geenszins rechtvaardigt.
De Dierenbescherming is tegen het vangen en jagen uit het wild en het fokken van pelsdieren met als doel de bontproductie.
Nertsen in een nerstenfokkerij.
Alleen in Nederland zijn er zo'n 200 pelsdierfokkerijen. Per 1 april 2008 is er gelukkig een einde gekomen aan het fokken van vossen en chinchilla's voor hun bont. Een verbod op het fokken van nertsen staat op stapel. Maar nóg sterven er jaarlijks zo'n 2,5 miljoen nertsen in Nederland. 99% van het geproduceerde bont gaat naar het buitenland. De afgelopen jaren schommelde de prijs voor een nertsenbont tussen de 15 en 30 Euro.
Echt of nep bont
Er zijn tegenwoordig veel kledingstukken verkrijgbaar die worden opgesierd met een bontrand langs de kraag en/of de mouwen. Vaak is dit van nep bont, maar lang niet altijd. De bontindustrie probeert, nu er steeds minder echte bontjassen worden gekocht, op deze manier een nieuwe afzetmarkt voor hun wrede product te scheppen. Controleer daarom altijd het label of vraag het aan de verkoper. Maar indien het onduidelijk is: zie van de koop af! De stichting Bont voor Dieren heeft daarom de bonttest ontwikkeld.
Het leven in een pelsdierfokkerij
Na China en Denemarken komt Nederland op de derde plaats als grootste productiefokkerij van nertsenbont. Pelsdierfokkerijen zijn verder te vinden in Scandinavië, Rusland, Canada en de Verenigde Staten. Wereldwijd sterven er jaarlijks onder andere zo'n 26 miljoen nertsen en 4 miljoen vossen voor hun vacht. Overal ter wereld zien pelsdierfokkerijen er hetzelfde uit. De draadgazen kooien waar de nertsen in leven zijn 45 centimeter hoog, 30 centimeter breed en 86 centimeter lang. Hierin zitten twee of drie nertsen, terwijl deze dieren in het wild solitair leven. Dat betekent heel veel stres voor de dieren en soms reageren ze agressief op elkaar.
Naast het feit dat ze in de kale hokjes geen enkel natuurlijk gedrag kunnen tonen, blijft er ook niet veel ruimte over om überhaupt te kunnen bewegen. In de natuur zwemmen en jagen ze in beekjes of meren, in de kooien zit het enige water dat ze ter beschikking hebben in drinkflesjes. Omdat de nertsen zich enorm vervelen bijten ze vaak hun eigen staart kapot of lopen ze steeds dezelfde rondjes.
Pelsdieren zijn van oorsprong wilde, niet gedomesticeerde dieren en ze zijn
helemaal ongeschikt om gehouden te worden.
Op de fokkerijen worden ze gek van stress, verveling en gebrek aan ruimte.
Het voer dat de nertsen krijgen is een soort brij, bestaande uit slachtafval van kip of vis met meel. De pelsdierfokker spuit het boven op de kooi.
In mei worden de jonge nertsjes in een kooi geboren. Met een leeftijd van zeven maanden krijgen zij hun wintervacht en dat is wat de fokker wil hebben. Dan worden de nertsen vergast en halen de fokkers hun pels eraf.
Huisdierenbont
Een andere verontrustende trend in bontproductie is het gebruik van honden- en kattenbont. In China, maar ook in andere Aziatische landen, worden jaarlijks zeker 2 miljoen honden en katten gefokt voor hun vacht. Deze dieren worden op een afschuwelijke manier gedood door middel van slaan, steken of wurgen. Het bont van honden en katten is bij onderzoek gevonden in jassen, kragen, mutsen, speelgoed, kattenspeeltjes en (reuma) dekens. Verder wordt het verwerkt in beeldjes met bont, voor het bekleden van poppetjes en voor haaraccessoires. Vaak is het onduidelijk wanneer er gebruik is gemaakt van huisdierenbont. De onduidelijkheid wordt vergroot door de herkomst te verhullen in benamingen als: Gae-wolf, wolf of Asia en Chinese wilde hond.
Honden op een markt in China.
Ook in België worden vachten van straatkatten en straathonden verwerkt in jassen, dekens en souvenirs. Vanaf 31 december 2008 is in de hele Europese Unie een import- en handelsverbod op honden- en kattenbont van kracht. Bont voor Dieren heeft jaren campagne en lobby gevoerd voor dit verbod.
Konijnenbont
Het is een misverstand te denken dat konijnenbont afkomstig is van konijnen die gegeten worden. Het zijn het twee helemaal verschillende bedrijfstakken. De vacht van konijnen die voor hun vlees worden gefokt is niet geschikt voor bont, maar wordt gebruikt voor het maken van vilt. Konijnen die voor hun bont worden gefokt leven in draadgazen kooien onder afdakjes in de kou, zodat de vacht zich goed ontwikkelt. Het doden verloopt extra wreed, omdat de vacht niet beschadigd mag worden. Gangbare dodingmethoden zijn het breken van de nek en de anale elektrocutie, die een langzame dood tot gevolg heeft.
Wildklemmen
Miljoenen in het wild levende nertsen, vossen, wasberen, marters, eekhoorns en hermelijnen worden jaarlijks het slachtoffer van een van de wreedste vormen van de jacht: wildklemmen. Zodra een dier in een dergelijke klem stapt, slaan twee metalen beugels met grote kracht dicht. Een metalen veer zorgt ervoor dat het dier zijn poot niet meer los krijgt. In grote doodsangst proberen de dieren dat toch, waarbij ze, als het lukt, hun poot er compleet af moeten scheuren of bijten. Als het dier niet los kan komen, moet het soms dagenlang lijden voordat de pelsjager komt om hem dood te knuppelen.
Naast de dieren die de pelsjager wil vangen, komen er tal van andere dieren in de klemmen. Honden, katten en vee zijn vaak het slachtoffer van deze vorm van jacht. Voor elk dier dat de klem beoogt te vangen sterven er één tot vier andere, voor de bonthandel niet bruikbare dieren een pijnlijke en langzame dood.
Sinds 1995 is het gebruiken van wildklemmen in de EU verboden. Maar nog steeds mag het bont van dieren worden verkocht die onder andere in Canada, Amerika of Rusland in een val zijn getrapt. Jaarlijks worden in deze landen 5 miljoen pelsdieren slachtoffer van de wildklem. Driekwart van dit bont wordt in Europa verkocht.
Enkele feiten
De jacht op dieren voor hun pelzen heeft ook een belangrijke rol gespeeld bij het uitsterven van veel diersoorten. Ondanks internationale verdragen die dieren moeten beschermen gaat de handel in beschermde dieren nog steeds door. Juist de vacht van een beschermd en zeldzaam dier geldt als bijzonder en exclusief, en levert heel veel geld op.
In de onderstaande tabel kunt u zien hoeveel dieren er gedood moeten worden om een enkele bontjas te kunnen produceren.
|
Diersoort |
Aantal dieren in een jas |
|
|
Eekhoorn |
200 - 400 |
|
|
Chinchilla |
30 - 200
|
|
|
Sabeldier |
60 - 70 |
|
|
Nerts |
30 - 60 |
|
|
Lam |
25 - 45 |
|
|
Konijn |
30 - 40 |
|
|
Huiskat |
20 - 30 |
|
|
Hond |
15 - 20 |
|
|
Vos |
10 - 20 |
|
|
Zeehond |
6 - 10 |
|
|
Kalf |
6 - 8 |
|
Stand van Zaken
Veel kledingzaken stopten op verzoek van Bont voor Dieren met de verkoop van bont. Voorbeelden: WE, Kreymborg, Zara, Mango, Ziengs, Cars Jeans en Claudia Sträter.
C&A, de Bijenkorf en V&D hadden vroeger grote bontafdelingen. Ook zij zijn met de verkoop van bont gestopt.
Leer/suède
Het meeste leer en suède komt van rundvee dat voor het vlees wordt geslacht. Maar dit betekent niet dat het een onschuldig bijproduct is. De huiden van de dieren vertegenwoordigen ongeveer 5% van de totale geldopbrengst, waardoor het een belangrijke bijdrage levert aan de winstgevendheid van de bio-industrie. Leer voor de bovenzijde van schoenen, voor jassen, handschoenen en portemonnees komt gewoonlijk van erg jonge dieren, voornamelijk kalveren. Het zachtste en meest geliefde leer is gemaakt van de huid van een ongeboren kalf. Let ook extra op bij producten van reptielenleer zoals slangen of krokodillen en leer van amfibieën. Deze dieren worden speciaal voor hun huid gedood.
Diervriendelijke alternatieven
Voor dames is het geen groot probleem om niet-leren schoenen te vinden. Voor heren is dat moeilijker. Bij grotere (schoenen)ketens als C&A, Bristol en De Schoenenreus zijn wel enige schoenen van synthetisch materiaal verkrijgbaar. Ook schoenen van canvas zijn een goed alternatief voor leer, vooral voor de zomer.
Dons
Dons wordt in Nederland betrokken van slachtdieren, vooral eenden. Het plukken van levende dieren is in Nederland verboden, maar veel dons wordt uit Duitsland of China geïmporteerd. Daar is geen controle op deze wrede manier van het vergaren van dons. Duitsland haalt op zijn beurt weer veel dons uit Oost-Europa, waar dit zeker voorkomt. Zo zal veel in Nederland verkrijgbaar dons toch komen van levend geplukte dieren.
Het plukken van eenden.
Diervriendelijke alternatieven
U kunt kiezen voor alternatieven zoals kunstvezel of katoen, als u zeker wilt zijn dat u geen product aanschaft waar dons in zit van levend geplukte dieren.
Zijde
Zijde wordt niet alleen voor textiel gebruikt, maar ook in haarverzorgingsproducten met een zogenaamd zijde-eiwit. Om aan zijde te komen worden zijderupsen gekweekt die een pop maken van zijde. Uit deze pop komt normaal gesproken, een prachtige vlinder tevoorschijn, maar helaas, van de gekweekte poppen wordt de zijde gebruikt en de (verpopte) rups gedood. Hiervoor worden verschillende methoden gebruikt; droge verhitting of met behulp van stoom of heet water. Bij alle drie methoden wordt het dier levend verbrand.
Diervriendelijke alternatieven
Goede alternatieven voor zijde zijn verschillende soorten rayon, nylon en acrylic.
Wol
Wol lijkt voor veel mensen een diervriendelijk product, maar helaas is wol niet zo diervriendelijk als het lijkt. Tachtig procent van de wol die in Nederland wordt verkocht (kleding, dekbed enz.), komt uit Australië en wordt daar op een zeer dieronvriendelijke wijze verkregen. Kort na de geboorte moeten de lammetjes al een aantal zeer pijnlijke ingrepen ondergaan. Hun staarten worden afgesneden, afgebrand of afgeklemd met een rubberen ring, ze krijgen een chemisch bad of douche tegen parasieten en de mannelijke lammetjes worden gecastreerd. Dit alles zonder verdoving. De sterfte onder lammetjes is mede hierdoor zo´n 20 tot 40 % voordat ze 8 weken zijn. Bij het scheren lopen de schapen vaak verwondingen op door gehaast gedrag van de schaapscheerders, deze worden namelijk betaald naar het aantal schapen dat ze scheren. Daarnaast heeft een schaap dat zijn vacht kwijt is zeer weinig bescherming tegen de ruige omstandigheden in Australië waardoor er veel kort na het scheren sterven. Ook angorawol is een dieronvriendelijk product. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is dit niet afkomstig van de angorageit maar van het angorakonijn. Het zachte haar van een angorakonijn groeit door een genetische fout steeds door. De meeste angorawol komt uit Aziatische landen waar dierenwelzijn geen enkele rol speelt. De dieren zitten apathisch in kleine kooitjes en worden eens in de 10 dagen geschoren of zelfs levend geplukt.
Het scheren is een stressvolle aangelegenheid.
Diervriendelijke alternatieven
Alternatieven voor wol zijn flanel, fleece, fluweel, acryl en andere materialen. Deze zijn vaak net zo warm, makkelijker te wassen, krimpen en verkleuren niet of minder en zijn ook nog goedkoper.
